Testing

testen, test, toetsing, controle, beproeving, proef, proefneming, kwaliteitstesten, kwaliteitscontrole, kwaliteitsborging, softwaretesten, unittesten, integratietesten, systeemtesten, acceptatietesten, regressietesten, prestatietesten, belastingstesten, loadtesten, stresstesten, beveiligingstesten, penetratietesten, gebruikerstesten, A/B-testen, verificatie en validatie
Testing is het systematisch verifiëren en valideren van software, websites en digitale processen om fouten te voorkomen en kwaliteit te borgen.
Test

Wat is Testing?

Testing is het georganiseerde proces van het beoordelen of een product, component of proces werkt zoals bedoeld. Het doel is om risico’s te verkleinen, defecten vroeg te vinden en de gebruikservaring, prestaties en veiligheid te waarborgen.

Testniveaus

  • Unit test: verifieert afzonderlijke functies of componenten.
  • Integratietest: controleert de samenwerking tussen modules, API’s en systemen.
  • Systeemtest: toetst het volledige systeem tegen vereisten.
  • End-to-end test: simuleert realistische gebruikerstrajecten over de hele keten.
  • Acceptatietest (UAT): bevestigt met stakeholders of het product klaar is voor livegang.

Testtypen

  • Functioneel: werkt de functionaliteit volgens specificaties.
  • Regressie: waarborgt dat nieuwe wijzigingen niets breken.
  • Performance: snelheid, belasting en stabiliteit (load, stress, soak).
  • Security: kwetsbaarheden en misbruikscenario’s.
  • Usability en toegankelijkheid: gebruiksgemak en naleving van WCAG-richtlijnen.
  • Compatibiliteit: browsers, devices, schermformaten en OS-versies.
  • API-tests: contracten, responses, foutafhandeling en time-outs.

Methodieken en aanpak

  • Risk-based testing: prioriteit op functies met hoogste impact en kans op falen.
  • Shift-left: zo vroeg mogelijk testen, al vanaf design en ontwikkeling.
  • TDD/BDD: eerst tests of gedragscriteria definiëren, dan implementeren.
  • Exploratory testing: doelgericht, onderzoekend testen zonder strikt script.
  • Black-box / white-box: testen zonder of met kennis van de interne code.
  • Testdata- en omgevingbeheer: representatieve, privacy-veilige data en stabiele testomgevingen.
  • Metrieken en rapportage: testdekking, defectdichtheid, doorlooptijd en hersteltijden.

Automatisering en toolstack

Geautomatiseerde tests versnellen feedback en maken onderdeel uit van CI/CD-pijplijnen. Denk aan unit- en componenttests, UI-regressie, API-tests en performance checks.

  • Front-end/UI: frameworks voor browserautomatisering en visuele regressie.
  • Unit en component: testframeworks voor JavaScript, Java, PHP en andere talen.
  • API: tools voor contract- en integratietests.
  • Performance: load- en stress-testtools.
  • Kwaliteitsaudits: Lighthouse- en toegankelijkheidsscanners.
  • Device/browsers: cloudplatforms voor cross-browser en device testing.

Toepassingen

Web en app development

  • Kernflows: formulieren, checkout, onboarding en navigatie.
  • Foutafhandeling: duidelijke meldingen, correcte 404-pagina’s en fallbackscenario’s.
  • Cross-browser en responsiveness: consistente weergave en interactie.

Data en analytics

  • Tracking-validatie: correcte events, parameters en attributie.
  • Tag management QA: juiste firing-rules en datalagen.
  • Datakwaliteit: samplecontroles, discrepantie-analyses en monitoring.

Content en marketing

  • Landingpages en e-mails: rendering, links, formulieren, personalisatie en legal-teksten.
  • Conversie: validatie van funnels en experimenten, inclusief A/B-varianten.

Prestatie en schaalbaarheid

  • Load- en stress-tests: gedrag bij piekbelasting en degradatiepatronen.
  • Caching en CDN: performance- en time-to-interactive-tests.

Beveiliging en privacy

  • Inputvalidatie: voorkomen van injecties en XSS.
  • Autorisatie en sessies: correcte toegangscontrole en beveiligde tokens.
  • Privacy: dataminimalisatie, consentflows en logbeleid.

Toegankelijkheid

  • WCAG-controles: toetsenbordnavigatie, contrast, labels en ARIA.
  • Screenreader-ervaring: semantiek en leesvolgorde.

Best practices

  • Definitie van Done en duidelijke acceptatiecriteria per user story.
  • Testpiramide: veel unit-, enkele integratie-, weinig end-to-end-tests.
  • Automatiseer regressie en kritieke happy/edge paths.
  • Stabiele testdata en reproduceerbare testomgevingen.
  • Vroege en frequente feedback via CI/CD en code reviews.
  • Traceerbaarheid: koppel tests aan requirements en bevindingen.

Veelgestelde vragen

Start zo vroeg mogelijk. Tijdens ontwerp definieer je acceptatiecriteria, tijdens ontwikkeling schrijf je unit- en integratietests, en elke commit triggert geautomatiseerde checks in CI/CD. Voor livegang voer je UAT en een risico-gebaseerde regressietest uit. Deze shift-left-aanpak verlaagt kosten en doorlooptijd.

Handmatig testen is geschikt voor exploratie, usability en visuele controles. Geautomatiseerd testen excelleert bij herhaalbare scenario’s (regressie, API, unit) en snelle feedback in CI/CD. Combineer beide: automatiseer stabiele, kritieke paden en gebruik handmatige testing voor complexe of wisselende interacties. Houd rekening met onderhoud en flaky tests.

Gebruik risk-based testing: focus op functionaliteit met hoge impact en foutkans. Hanteer de testpiramide (veel unit-, minder integratie-, weinig end-to-end-tests) en stel doelen voor kritieke paddekking. Gebruik code coverage als indicator, maar niet als kwaliteitsgarantie; combineer met defecttrends en gebruikersimpact.

Auteur & updates

Auteur: Wouter
Publicatiedatum: 29-01-2026
Laatste update: 29-01-2026