Api

API, Application Programming Interface, toepassingsprogrammeerinterface, programmatische interface, ontwikkelaarsinterface, API-koppeling, koppeling, web-API, REST API, RESTful API, HTTP API, GraphQL API, SOAP API, webservice, API-endpoint, dataservice
Een API (Application Programming Interface) is een set regels en protocollen waarmee softwareapplicaties met elkaar communiceren. Het maakt veilige en gestroomlijnde gegevens- en functionaliteitsuitwisseling mogelijk.
Development

Wat is API?

Een API (Application Programming Interface) is een gedefinieerde manier waarop softwarecomponenten met elkaar communiceren. Het beschrijft welke verzoeken een applicatie kan doen, hoe reacties eruitzien en welke beveiliging geldt. API’s zorgen ervoor dat systemen, apps en diensten gegevens en functies kunnen uitwisselen zonder elkaars interne werking te kennen.

Waarom API’s bestaan

  • Herbruikbaarheid: bestaande functionaliteit toegankelijk maken voor andere systemen.
  • Schaalbaarheid: functionaliteit opdelen in services die afzonderlijk kunnen schalen.
  • Modulariteit: losse componenten vervangen of updaten zonder het hele systeem te breken.
  • Integratie: externe diensten zoals betalingen, e-mail of datafeeds eenvoudig koppelen.

Hoe werkt een API?

  • Endpoints: specifieke URL’s die een resource of actie representeren (bijv. /users, /orders/123).
  • HTTP-methoden: GET (lezen), POST (aanmaken), PUT/PATCH (bijwerken), DELETE (verwijderen).
  • Request/Response: verzoeken bevatten headers, parameters en een body; reacties geven statuscodes (200, 201, 400, 401, 404, 429, 500) en data terug.
  • Dataformaten: meestal JSON, soms XML of multipart voor bestanden.
  • Authenticatie & autorisatie: API-keys, OAuth 2.0, JWT, of Basic Auth bepalen wie wat mag doen.
  • Beperkingen: rate limiting, quota en timeouts beschermen stabiliteit en misbruik.
  • Versiebeheer: bijvoorbeeld /v1/ in het pad of via headers om breaking changes beheersbaar te maken.

Belangrijke typen API’s

  • REST API’s: resource-georiënteerd, stateless, veelal JSON over HTTP.
  • GraphQL API’s: client bepaalt exacte dataquery; één endpoint; minder overfetch/underfetch.
  • SOAP API’s: XML-gebaseerd, striktere contracten; gebruikt in enterprise-omgevingen.
  • Openbaar, partner, privé: afhankelijk van wie toegang krijgt.
  • Synchroon vs asynchroon: directe respons versus events/queues of webhooks voor callbacks.

Ontwerpprincipes en best practices

  • Consistente resources & naming: voorspelbare paden en velden.
  • Idempotentie: herhaalde verzoeken (bv. PUT) hebben hetzelfde effect.
  • Paginate, filter, sorteer: beheersbare responses en betere performance.
  • Documentatie & contracten: OpenAPI/Swagger voor beschrijving, SDK-generatie en mocken.
  • Beveiliging: altijd HTTPS, OAuth 2.0/JWT, valideer input en pas CORS correct toe.
  • Observability: logging, tracing (bijv. met correlation ID’s) en metrics voor monitoring.
  • Backward compatibility: breek bestaande clients niet; versies en deprecatiebeleid.

Toepassingen

API’s worden breed ingezet om systemen te verbinden, processen te automatiseren en nieuwe ervaringen te bouwen over meerdere kanalen.

Veelgebruikte scenario’s

  • Web & mobiel: front-ends communiceren met back-end services voor data en businesslogica.
  • Integraties: koppelen van CMS, CRM, marketing automation, e-mailproviders en betaalgateways.
  • E-commerce: product- en voorraadfeeds, orderverwerking, verzend- en betaalservices.
  • Authenticatie: social login, OAuth flows en autorisatie tussen microservices.
  • Microservices & headless: losse services (headless CMS, headless commerce) die via API’s samenwerken.
  • Data & analytics: dataverzameling, enrichment en rapportage via Analytics- en BI-API’s.
  • Automatisering: webhooks voor event-driven processen (bijv. factuur betaald → update orderstatus).
  • IoT: apparaten die telemetrie sturen of commando’s ontvangen via beveiligde endpoints.

Workflow en tooling

  • Ontwerp & documentatie: OpenAPI/Swagger, AsyncAPI (events), Stoplight.
  • Ontwikkel & test: Postman, cURL, Newman, contract testing, mocking/stubs.
  • Beheer & beveilig: API-gateways, rate limiting, caching, WAF en secrets management.
  • Deploy & monitor: CI/CD, health checks, logging, tracing en SLA/SLO monitoring.

Voordelen en aandachtspunten

  • Voordelen: snellere integratie, betere schaalbaarheid, hergebruik van services en platformonafhankelijkheid.
  • Aandachtspunten: versiebeheer, beveiliging, performance (caching, paginatie), en duidelijke documentatie voor ontwikkelaars.

Veelgestelde vragen

REST is resource-georiënteerd en gebruikt HTTP-methoden met meestal JSON; het is flexibel en breed ondersteund. SOAP is een XML-gebaseerd protocol met strikte contracten en ingebouwde standaarden (bijv. WS-Security), vaak gebruikt in enterprise-omgevingen. GraphQL biedt één endpoint waarbij de client precies de benodigde velden opvraagt; dit vermindert overfetching/underfetching en is efficiënt voor complexe UI’s.

  • HTTPS verplicht: versleutel al het verkeer.
  • Sterke authenticatie: gebruik OAuth 2.0/JWT of API-keys met beperkte scope.
  • Autorisatie: pas least-privilege toe; controleer scopes/rollen per endpoint.
  • Inputvalidatie: voorkom injecties en filter/escape invoer.
  • Rate limiting & quotas: bescherm tegen misbruik en DDoS.
  • Secrets management: bewaar sleutels veilig (niet in code) en roteer regelmatig.
  • Logging en monitoring: detecteer anomalieën en incidenten snel.

Een webhook is een outbound HTTP-callback die je applicatie automatisch verstuurt wanneer een gebeurtenis plaatsvindt (bijv. “betaling gelukt”). In plaats van dat een client periodiek de API pollt om veranderingen te checken, pushen webhooks updates direct naar een opgegeven endpoint. Gebruik webhooks wanneer je realtime notificaties wilt en onnodig verkeer door polling wilt vermijden.

Auteur & updates

Auteur: Wouter
Publicatiedatum: 29-01-2026
Laatste update: 29-01-2026