Api

Een API (Application Programming Interface) is een gedefinieerde manier waarop softwarecomponenten met elkaar communiceren. Het beschrijft welke verzoeken een applicatie kan doen, hoe reacties eruitzien en welke beveiliging geldt. API’s zorgen ervoor dat systemen, apps en diensten gegevens en functies kunnen uitwisselen zonder elkaars interne werking te kennen.

Waarom API’s bestaan

• Herbruikbaarheid: bestaande functionaliteit toegankelijk maken voor andere systemen.
• Schaalbaarheid: functionaliteit opdelen in services die afzonderlijk kunnen schalen.
• Modulariteit: losse componenten vervangen of updaten zonder het hele systeem te breken.
• Integratie: externe diensten zoals betalingen, e-mail of datafeeds eenvoudig koppelen.

Hoe werkt een API?

• Endpoints: specifieke URL’s die een resource of actie representeren (bijv. /users, /orders/123).
• HTTP-methoden: GET (lezen), POST (aanmaken), PUT/PATCH (bijwerken), DELETE (verwijderen).
• Request/Response: verzoeken bevatten headers, parameters en een body; reacties geven statuscodes (200, 201, 400, 401, 404, 429, 500) en data terug.
• Dataformaten: meestal JSON, soms XML of multipart voor bestanden.
• Authenticatie & autorisatie: API-keys, OAuth 2.0, JWT, of Basic Auth bepalen wie wat mag doen.
• Beperkingen: rate limiting, quota en timeouts beschermen stabiliteit en misbruik.
• Versiebeheer: bijvoorbeeld /v1/ in het pad of via headers om breaking changes beheersbaar te maken.

Belangrijke typen API’s

• REST API’s: resource-georiënteerd, stateless, veelal JSON over HTTP.
• GraphQL API’s: client bepaalt exacte dataquery; één endpoint; minder overfetch/underfetch.
• SOAP API’s: XML-gebaseerd, striktere contracten; gebruikt in enterprise-omgevingen.
• Openbaar, partner, privé: afhankelijk van wie toegang krijgt.
• Synchroon vs asynchroon: directe respons versus events/queues of webhooks voor callbacks.

Ontwerpprincipes en best practices

• Consistente resources & naming: voorspelbare paden en velden.
• Idempotentie: herhaalde verzoeken (bv. PUT) hebben hetzelfde effect.
• Paginate, filter, sorteer: beheersbare responses en betere performance.
• Documentatie & contracten: OpenAPI/Swagger voor beschrijving, SDK-generatie en mocken.
• Beveiliging: altijd HTTPS, OAuth 2.0/JWT, valideer input en pas CORS correct toe.
• Observability: logging, tracing (bijv. met correlation ID’s) en metrics voor monitoring.
• Backward compatibility: breek bestaande clients niet; versies en deprecatiebeleid.

API’s worden breed ingezet om systemen te verbinden, processen te automatiseren en nieuwe ervaringen te bouwen over meerdere kanalen.

Veelgebruikte scenario’s

• Web & mobiel: front-ends communiceren met back-end services voor data en businesslogica.
• Integraties: koppelen van CMS, CRM, marketing automation, e-mailproviders en betaalgateways.
• E-commerce: product- en voorraadfeeds, orderverwerking, verzend- en betaalservices.
• Authenticatie: social login, OAuth flows en autorisatie tussen microservices.
• Microservices & headless: losse services (headless CMS, headless commerce) die via API’s samenwerken.
• Data & analytics: dataverzameling, enrichment en rapportage via Analytics- en BI-API’s.
• Automatisering: webhooks voor event-driven processen (bijv. factuur betaald → update orderstatus).
• IoT: apparaten die telemetrie sturen of commando’s ontvangen via beveiligde endpoints.

Workflow en tooling

• Ontwerp & documentatie: OpenAPI/Swagger, AsyncAPI (events), Stoplight.
• Ontwikkel & test: Postman, cURL, Newman, contract testing, mocking/stubs.
• Beheer & beveilig: API-gateways, rate limiting, caching, WAF en secrets management.
• Deploy & monitor: CI/CD, health checks, logging, tracing en SLA/SLO monitoring.

Voordelen en aandachtspunten

• Voordelen: snellere integratie, betere schaalbaarheid, hergebruik van services en platformonafhankelijkheid.
• Aandachtspunten: versiebeheer, beveiliging, performance (caching, paginatie), en duidelijke documentatie voor ontwikkelaars.